დიდი ადამიანი საქართველოს ისტორიაში

Posted on Updated on

12191163_10153274456142076_5816486340437115413_o

ეს იყო ადამიანი, რომელმაც შექმნა მთელი ეპოქა.

ადამიანი, რომელმაც გავლენა მოახდინა ყველაფერზე, რასაც შეეხო.

ადამიანი, რომელმაც საქართველო სამაგალითო, მისაბაძ ქვეყნად აქცია.

ადამიანი, რომელმაც გვანახა, რომ ყველაფერი შეგვძლებია – თუ ვინებებთ, ოდნავ ჭკუას დავატანთ და ცოტა დროს დავუთმობთ.

ადამიანი, რომელიც ირაციონალური, სადღეგრძელოში მცხოვრები ხალხისგან პრაგმატული, ობიექტურად წარმატებული ერის ჩამოყალიბებას ლამობდა.

ადამიანი, რომელიც გაიძულებდა გეაზროვნა – მასთან სხვანაირად ვერ იურთიერთებდი.

ადამიანი, რომელიც გახვედრებდა, რომ საკუთარ თავზე ყოველთვის თავად უნდა აიღო პასუხისმგებლობა, არავისგან არაფერი მოითხოვო და არავის არაფერი დააბრალო – რომ ასე აუცილებლად გაიმარჯვებ.

ადამიანი, რომელმაც უკვდავჰყო საკუთარი თავი, რადგან სიცოცხლეშივე იქცა იდეად. იდეად, რომელსაც დარჩა უამრავი ერთგული, მოაზროვნე, მამაცი მომხრე, რომლებიც აუცილებლად უზრუნველყოფენ, რომ გონიერებისა და თავისუფლების იდეალებმა გაიმარჯვონ.

ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ადამიანი საქართველოს ისტორიაში…

თუ სამყაროში არსებობს „უსამართლობა“, ეს სწორედ ამ ადამიანის უდროო გარდაცვალებაა.

არ ვიცი, წუხილი უფრო დიდია ჩემში თუ ბრაზი ამ უსამართლობის გამო.

ბედნიერი ვარ, რომ Kakha Bendukidze მეც შემეხო და რომ ფართო გაგებით მისი თანამებრძოლი ვიყავი. ასეთად დავრჩები ბოლომდე.

ზაზა ბიბილაშვილი

ადვოკატი

კახა ბენდუქიძე – ბიოლოგი

Posted on Updated on

???ბატონ კახას, როგორც ბიოლოგს, ჩვენთან ნაკლებად იცნობენ. მე მივმართე ზოგიერთ ბიოლოგს რუსეთსა და აშშ-ში, ვისთანაც ბატონი კახა მუშაობდა და მეგობრობდა, რომ  დაეწერათ მოგონებები.

პროფ. თენგიზ ბერიძე

მოლეკულური გენეტიკის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
აგრარული უნივერსიტეტი

——————————————–

„ძვირფასო თენგიზ!

ცოტა ხნის წინ რუსეთის ტელევიზიის არხებიდან, რომლებიც ხელმისაწვდომია ევროგაერთიანებასა და უნგრეთში, მე შევიტყვე, რომ კახა ბენდუქიძე მოულოდნელად გარდაიცვალა გულის უკმარისობით. ამ სამწუხარო ამბავმა ჩემში გამოიწვია იმ წლების მოგონებები, როდესაც იგი ჩემთან მუშაობდა მიკროორგანიზმების ფიზიოლოგიისა და ბიოქიმიის ინსტიტუტში, პუშჩინოში, მოსკოვის მახლობლად. მე არასოდეს წარმოვიდგენდი რომ მომიხდებოდა მასზე ნეკროლოგის დაწერა, ის ხომ 16 წლით ჩემზე ახალგაზრდა იყო…

კახა ბენდუქიძე ახალგაზრდობაში1980 წელს კახა ჩამოვიდა პუშჩინოში ჩემთან შესახვედრად და ჩვენს ლაბორატორიაში შესაძლო სამუშაოს დასაწყებად. ამ დროისთვის ჩვენ გაგვაჩნდა საკმაოდ კარგი გამოცდილება მოლეკულური გენეტიკის სფეროში და შესატყვისი პუბლიკაციები. კახამ მითხრა, რომ დაამთავრა ასპირანტურის მეორე წელი მოსკოვის ლომონოსოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მის მოლეკულურ გენეტიკურ გამოკვლევებში პროგრესი არ ჩანდა და, გარდა ამისა, მისი ურთიერთობა პროექტის ხელმძღვანელთან არ იყო მთლად უღრუბლო…

ამ შეხვედრის შემდეგ ჩვენ დავიწყეთ მუშაობა ცხოველური უჯრედების გენეტიკურ ინჟინერიაში ვირუსების, როგორც ვექტორების გამოყენებით, და მე დავუგეგმე კვლევა – რეკომბინანტული ვირუსებისა და ვაქცინების გამოყენება ჯანდაცვაში. მასთან ურთიერთობისას მე მივხვდი, რომ მიუხედავად მისი ახალგაზრდა ასაკისა (24 წელი) ის იყო კარგად განათლებული და თავდადებული მეცნიერების მიმართ, თუმცა ამ დროისათვის ჯერ გამოქვეყნებული ნაშრომები არ ჰქონდა. მან გამოთქვა სურვილი ჩვენ ლაბორატორიაში მუშაობისა, როგორც მესამე წლის ასპირანტი. შევთავაზე ემუშავა ამ ახალ პროექტზე იმ პირობით, რომ გააგრძელებდა ჩვენს ლაბორატორიაში საქმიანობას ასპირანტურის დამთავრების შემდეგაც. არც მინანია… Read the rest of this entry »

რატომ არ იყო კახა ბენდუქიძე ოლიგარქი?

Posted on Updated on

10887828_10152693988136526_193537191_nკახა ბენდუქიძემ საკმაოდ სწრაფად ჩამოიშორა ოლიგარქის კლიშე და იშვიათად „ყოფილ ოლიგარქად“ თუ მოიხსენიებდნენ.

სულ ვფიქრობდი კაცს, რომლესაც „იუდას“ უწოდებდნენ, როგორ ჩამოშორდა კლიშე, რომელიც თითქოს უფრო „ერგებოდა“.

სახელმწიფოს ხარჯზე არ ცდილობდა არაფერს – და მაგიტომაც.

მაგალითად: ერთადერთი მასშტაბური კერძო საქმიანობა, რასაც საქართველოში ეწეოდა, უნივერსიტეტები იყო.

როგორ იქცევა ოლიგარქი?

სექტორით დაინტერესდება, მიდის მთავრობასთან და „არწმუნებს“ ამ სექტორში ბიზნესების შესვლისათვის ბარიერები შექმნას (კონკურენცია შეამციროს) და იქნებ ექსკლუზიური უფლებებიც მიიღოს. მერე, ცდილობს (მთავრობის დახმარებით) საუკეთესო აქტივები ჩაიგდოს ხელში და, დაბალი კონკურენციის და პრივილეგიების ხარჯზე, გააკეთოს ფული.

კახას შემთხვევაში ზუსტად პირიქით იყო. Read the rest of this entry »

KB ALIVE

Posted on Updated on

მერამდენედ ვიწყებ წერას და ვჩერდები. ვფიქრობ, რომ ბატონ კახაზე ამგვარი ტექსტის დაწერა მასთან გამომშვიდობებას ნიშნავს. გამომშვიდობება ტრაგიკულია. გულს წვავს. ამიტომ რაღაცნაირად შემოვატრიალებ ამ ტექსტს და ტრაგიკულ მოვლენას გამოვტოვებ. არ მომხდარა!

_MG_3203ბატონმა კახამ გვიპოვა. ყველანი სადღაც გვიპოვა და ერთად შეგვკრიბა. ერთნაირები არ ვართ. პირიქით. ხანდახან ვფიქრობ, რა გვაქვს საერთო? აქამდე ეს იყო თავისუფლება. 2014-დან ეს არის კახა. კახა გვაერთიანებს და ეს ძლიერი ერთობაა.

მას ჯერა, რომ ცაა ადამიანის შესაძლებლობების ლიმიტი. არ არსებობს შეზღუდვები. Go getter-ები ვართ! სხვანაირად არ შეგვიძლია. ყველაფერი პირადი მაგალითებით დაიწყო. გვაჩვენა შენების პროცესი. ვნახეთ, შევიგრძენით. ახლა რა შეგვაჩერებს? Read the rest of this entry »

1-ლი აპრილიდან 13 ნოემბრამდე

Posted on Updated on

– ბექა, მითხარით, რა არის თქვენი ყველაზე დიდი ნაკლი?
არადა, არ მიფიქრია იმაზე, რომ ამ შეკითხვას დამისვამდა. ჩემი მეგობრებისგან გამიგია, რომ ასეთ კითხვებს სტანდარტულად სვამენ საჯარო სამსახურში გასაუბრებებზე და აქ არ ველოდებოდი. შესაბამისად არც მოვმზადებულვარ. ცოტა დავიბენი.
– რა გითხრათ, აბა… ალბათ ის, რომ ჩქარა ვლაპარაკობ და ბევრს… – წავიბჟუტურე.
– ნუ, არაა ეს სერიოზული პასუხი. თქვენი პროფესიიდან გამომდინარე ბევრს უნდა ლაპარაკობდეთ ისედაც და ჩქარა ლაპარაკი რატომაა ნაკლი ვერ გავიგე? ეს იგივეა რომ გეთქვათ, ხინკალი არ მიყვარს და ჩემ ნაკლად მივიჩნევო.

მიკვირდა. ამ კითხვებს საჯარო სამსახურებში რომ სვამენ ძირითადად ასე პასუხობენ – ჩემი ყველაზე დიდი ნაკლი ისაა, რომ მას შემდეგ, რაც სამუშაო საათები მთავრდება მე ვრჩები სამსახურში და მეორე დღის ეჯენდას ვაკეთებ, თუმცა ეს ისე მღლის, რომ შემდეგ ვეღარ ვარ პროდუქტიული და ვერ მოვიშორე ეს ჩვევა… და რა თქმა უნდა ეს სასაცილოა.

2გავიდა თვეები და მიხვდი ეს კითხვა რატომაც დამისვა. მარტივად, აინტერესებდა, ასეთ ან მსგავს სისულელეს ვუპასუხებდი თუ არა. რა კარგია, რომ მაშინ ცოტა დავიბენი.

გასაუბრებიდან უკმაყოფილო წამოვედი. ჩავთვალე, რომ მისვლამდე სათანადოდ არ მოვემზადე და კიდევ ერთი აღმოჩენა გავაკეთე – უფრო კეთილი კაცია მგონი ეს ბენდუქიძე, ვიდრე მეგონა.

მე ტელევიზიაში ვმუშაობდი და მომწონდა ის, რასაც იქ ვაკეთებდი, თუმცა, როდესაც უნივერსიტეტს კიდევ შეუტიეს და კახა დაკითხვაზე დაიბარეს, ძალიან მძაფრად მომინდა იქ ყოფნა. ყველაზე მეტად მაშინ, როცა კადრებში ვნახე, ასობით თუ ათასობით ადამიანი როგორ ელოდებოდა კახა ბენდუქიძეს გარეთ.

შეტევამ გადაიარა და მეც მალევე დამირეკეს.

იყო პირველი საქმიანი შეხვედრა. როგორ მახსოვს – ახალი ჩამოსული იყო ამერიკიდან და ხელში პორტაბელური პროექტორი ეჭირა, რომელიც ტელეფონში ქონდა შეერთებული და გვაჩვენებდა. სკოლებში პრეზენტაციებზე ხომ არ დავნერგოთო.

შეხვედრის შემდეგ ახალი აღმოჩენა გავაკეთე – ხანდახან მგონი ცოტა ბავშვურია.
Read the rest of this entry »

კახა ბენდუქიძის გახსენება

Posted on Updated on

2004 წლის გაზაფხული იდგა. თბილისში ხმა დაირხა, კახა ბენდუქიძე ჩამოდისო. ახმაურდნენ ჟურნალისტები, კარი აუტალახეს კახას დედას…

ჩამოვიდა კახა ბენდუქიძე, ჩამოფრინდა უხმაუროდ, არც ამალა ჩამოჰყოლია, არც დამხვდურებს გაუვსიათ იქაურობა. მხოლოდ და დახვდა, სხვა არც არავინ სჭირდებოდა. ის ხომ შინ ბრუნდებოდა!

არავითარი ზარზეიმი! ეს მისი ცხოვრების ლირი აღმოჩნდა, ამაში ბევრჯერ დავრწმუნდი.

lia-chlaidze2ახალი ჩამოსული იყო. ერთ ინტერვიუში ჟურნალისტი ჩააცივდა, რატომ ჩამოხვედითო? ბატონმა კახამ შეკითხვა აირიდა. არ მოეშვნენ. ბოლოს ძალიან შეწუხებულმა გატანჯული სახით უთხრა: მაგ კითხვაზე არ გიპასუხებთო. არა და, როგორ ელოდებოდნენ გაცვეთილ ფრაზებს: „ჩემს სამშობლოს ვჭირდები, ჩამოვედი რომ ქვეყანას ვემსახუროო“. ეს ბანალური საუბარი იქნებოდა, კახა ბენდუქიძეს რომ არ ეკადრებოდა ისეთი.

ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში რაღაც თავყრილობას აშუქებდა ტელევიზია. ბატონი კახა ჩვენი სტუდენტი ახალგაზრდობის გაუნათლებლობით აღშფოთებული იყო. ალბათ ამან აფიქრებინა ისეთი უნივერსიტეტის დაარსება, ქვეყნის სატკივარს რომ უშველიდა. კახა ბენდუქიძის „თავისუფალ უნივერსიტეტში“, არა მხოლოდ სპეციალობას ეუფლებიან, ზოგად განათლებასაც იღებენ. ეს უნივერსიტეტი უფრო მეტია, ვიდრე სასწავლო დაწესებულება. Read the rest of this entry »

ჩვენი დროის აღმაშენებელი

Posted on Updated on

მინდა გადავუხადო მადლობა ადამიანს რომელიც ამ პოსტს ვერასოდეს ნახავს.

მადლობა, ბატონო კახა!

ალბათ თქვენს მიერ გაკეთებული სიკეთის ფასს უფრო მოგვიანებით გავიაზრებ ბოლომდე, როცა სწავლას დავამთავრებ და მივხვდები, თუ რამდენი რაღაც მაჩუქა ადამიანმა, რომელთან რეალურად შეხვედრაც ვერ მოვასწარი.

ვერ გაგიცანით, მაგრამ, თქვენი დახმარებით გავიცანი უამრავი მოაზროვნე და ჭკვიანი ადამიანი, რომელთაც ასევე თქვენ მიეცით შანსი ესწავლათ ისეთ გარემოში, სადაც ბოლომდე შეძლებდნენ თავიანთი იდეების რეალიზებას. ჩემს ახალ ოჯახს მხოლოდ თქვენ უნდა გიმადლოდეთ.


image-e99db0655579b6ed0c91f57eada231d73789e910ea6844a1e6325b7c234ad26b-V
„ისე მისტირის ხალხი, გეგონება დავით აღმაშენებელი იყოს“ – სამწუხაროა, როცა ასეთ სიტყვებს უკვე ზრდასრული წესით „განათლებული“ ადამიანისგან ისმენ. ძალიან ბევრმა დაწერა, რომ თქვენ საქართველოსთვის კარგი არაფერი გაქვთ გაკეთებული. სწორედ ასეთ ადამიანებს აკლიათ ის განათლება, რომელსაც თქვენი დახმარებით მივიღებთ ჩვენ და ჩამოვყალიბდებით სრულფასოვან ადამიანებად. ქვეყნის შენება მხოლოდ განათლებულ ერს შეუძლია. კარგი განათლების საფუძველი კი თქვენს სახელთან იქება ყოველთვის დაკავშირებული, ბატონო კახა; ასე რომ, ჩემთვის თქვენ ჩვენი დროის აღმაშენებელი ხართ.
Read the rest of this entry »