თვე: ნოემბერი 2014

ნახვამდის, სეხნია…

Posted on Updated on

lomaia„სეხნიას“ ვეძახდი. 1989 წლის გაზაფხულზე გავიცანი. მოსკოვის ქართული სათვისტომოს შეკრებაზე, ჯერ გივი გუმბარიძეს აგინა, ნაძირალა კომუნისტებო, ეს რა ჩაიდინეთო. მერე ეროვნულ მოძრაობას გადმოწვდა – მომავალი საქართველოს ეკონომიკაზე არ ფიქრობთო. მაშინ, სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ლაბორატორიის გამგე და ბილოგიის ამომავალი ვარსკვლავი იყო.

ხელახლა 2004 წელს შევხვდით, როდესაც მიშას წინადადებას დათანხმდა და ეკონომიკური რეფორმების მინისტრად დაინიშნა. იმ რეფორმებისა, რომლებსაც ახლა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში სწავლობენ.

ის იბრძოდა იმისთვის, რაც ადამიანის პოტენციალს ათავისუფლებს და იმის წინააღმდეგ, რაც მას ზღუდავს.

თუ ვინმეს ფულის თხოვნა, ზრდილობიანი მიკიბ-მოკიბულების გაგება, ყალბი სადღეგრძელოების მოსმენა ან მორიგი „აი-ეს-კანონი-გადაარჩენს-ქვეყანას“ მხარდაჭერა უნდოდა, მასთან არა, სადმე უფრო შორს უნდა წასულიყო. ან, თვითონ გააგზავნიდა. თუ იმის გაგება გინდოდა, რა მიმართებაში არიან ერთმანეთთან გარდამავალი ტიპის ეკონომიკა და პროფესიული განათლება, ან საქართველოზე რა ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ფიქლის გაზის რევოლუციას, მაშინ, კახასთვის უნდა გეკითხა.

საუკუნეებით და კონტინენტებით აზროვნებდა. ასეთებს აღორძინების ეპოქის ადამიანებს ეძახიან. იშვიათია ისეთი ფუნდამენტური ფაქტი თუ მნიშვნელოვანი სიახლე საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში, ეკონომიკაში თუ პოლიტიკაში, რომლისთვისაც მას ყურადღება არ მიექცია, და რომელზეც მას კომპეტენტური აზრი არ ჰქონოდა. Read the rest of this entry »

Advertisements

„ბენდუქიძე იუდა“

Posted on Updated on

bajelidze 1აბიტურიენტობისას მკაცრად მქონდა გადაწყვეტილი, რომ ფილოლოგი უნდა გავმხდარიყავი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მინდოდა სწავლა, გონებაში ფოტოც კი მქონდა წარმოდგენილი, რომელშიც პირველი კორპუსის წინ ვდგავარ, ხელში ქართველი ენათმეცნიერების სქელყდიანი წიგნები მიკავია და სხვა ჩემნაირებს ვესაუბრები. მერე ჩვენს სკოლაში თავისუფალი უნივერსიტეტიდან მოვიდნენ და აბსოლუტურად ახალ ფაკულტეტზე გვესაუბრნენ, რომლის გახსნასაც უნივერსიტეტი იმ წელს აპირებდა. სახელიც ჟღერდა „სახელმწიფო მართვის სკოლა“, აბა, ვის არ უნდა, სახელმწიფო მართოს?! მეც ერთბაშად ამომიტივტივდა გონებაში, როგორ ამყარებდა ბავშვობაში ბებიაჩემი იმედებს ჩემზე და მეუბნებოდა, პირველი ქალი პრეზიდენტი შენ უნდა გახდეო და მეც მტრად მხოლოდ ბურჯანაძეს მივიჩნევდი, რომელიც ისევე „უმიზნებდა“ პრეზიდენტის პოსტს, როგორც მე. პრეზენტაციის შემდეგ საბოლოოდ გადავწყვიტე, რომ არც ფილოლოგობა მინდოდა, არც ჟურნალისტობა, არც ფინანსისტობა და არც არაფერი, უბრალოდ, ძალიან მინდოდა თავისუფალ უნივერსიტეტში მესწავლა.

იქამდე აბიტურიენტობა დიდად სტრესულ საქმიანობად არ მესახებოდა, მაგრამ მერე ყველაფერი შეიცვალა, ვიცოდი, რომ კონკურენცია მაღალი იქნებოდა, მისაღები სტუდენტების რაოდენობა კი მცირე. საბოლოოდ, ჩემმა მონდომებამ გააართლა და 28 აგვისტოს გავიგე, რომ გავხდი სტუდენტი იმ უნივერსიტეტისა და ფაკულტეტის, რომელიც მინდოდა.

უცნაურია, რომ პირველი სურვილი, რომელიც გამიჩნდა ბენდუქიძესთან ჩახუტება იყო. Read the rest of this entry »

ყველაფრის გადმოცემა ტექსტით შეუძლებელია

Posted on Updated on

1399643_557602550977430_541056265_oბოლოს რომ შევხვდი, მარტოებმა ვისაუბრეთ.

მკითხა, რამდენი ხანია ჩემთან მუშაობთო? – რომ ვუთხარი მეოთხე წელია-მეთქი, როგორც სჩვეოდა, სათვალე შეისწორა და გაოცებულმა შემომხედა…

მმმმმ… ამდენი ხანია მიძლებთო?

რაღაც საკითხებზე ვისაუბრეთ, მასთან შეხვედრისთვის უჩველოდ წყნარადაც კი… მითხრა – თქვენ წრფელი სიტყვებით გადმომეცით შინაარსი, ეს სიმართლეა და ახლა ყველაზე მარტივად მესმის თქვენიო… რომ დავემშვიდობე და ოთახიდან გამოვედი, უკან გამომყვა, ისევ დამიძახა და შემახსენა – ირა ხომ იცით ესა და ეს ისევ არის გასაკეთებელიო.

ადრე მითხრა, ირას დაგიძახებთო… მერე მენეჯერი ხართო, მითხრა… და ბოლოს, წრფელი ადამიანი ხართო, ასე შემაფასა…

ალბათ სწორედ ეს იყო კახას მორალი – ჯერ სხვებისგან გამოგარჩევდა, სახელს დაიმახსოვრებდა, თუ გაუძლებდი გაგამენეჯერებდა და თუ ამასაც გაუძლებდი ყველაზე მაღალ ინსტანციად მისთვის ადამიანური ღირებულებების შეფასებაღა რჩებოდა…

ბოლო წერილი რომ მივწერე, დავუწერე – მე თქვენ მიყვარხართ ბატონო კახამეთქი…

არადა არასოდეს არ მიმიწერია მსგავსი…

ერთხელ ჩავეხუტე მახსოვს, აი მაშინ, მარგველაშვილი რომ შემოგვივარდა უნივერსიტეტში… მაინც შემხვდა საქმეზე, არ გადადო თათბირი არაფრით, Read the rest of this entry »

კახა ბენდუქიძის ოცნება

Posted on Updated on

კახაერთხელ კახამ მე და თაკო ქურდაძეს გვკითხა, თუ რა იყო ჩვენი ოცნება, როცა სტუდენტები ვიყავით. გავეცით პასუხი. შემდეგ გვკითხა, თუ რაზე ვოცნებობდით ამჟამად. მე ვუპასუხე, რომ მინდა გადავიღო ფილმი ჩემივე სცენარის მიხედვით. მაგ ამბის მერე რამოდენიმე შეხვედრაზე ახსენა, რომ მე გადავიღებდი ფილმს და ის, რასაც ამჟამად ვაკეთებ, სულაც არ არის ჩემი ოცნება! რაღაცნაირად ჩამრჩა, თითქოს პასუხისმგებლობას ვგრძნობდი მის წინაშე და ველოდებოდი იმ დღეს, როცა კახა ჩემს გადაღებულ ფილმს ნახავდა!
იმ დღეს გვიამბო თავისი ოცნებების შესახებაც: მას უნდოდა, რომ მჯდარიყო ლამაზ, თეთრ ოთახში და მის ირგვლივ ბევრ თეთრხალათიან მეცნიერს ეფუსფუსა. ძალიან დეტალურად აღმიწერა ის ოთახი და როცა ვკითხე, თუ რაზე ოცნებობდა ამ კონკრეტულ მომენტში, მიპასუხა, რომ იგივეზე! მას აუხდა ოცნება! მის ირგვლივ ბევრი თეთრხალათიანი მეცნიერი და სწავლული ფუსფუსებდა, რომლებიც სხვებს უზიარებდნენ ცოდნას და გამოცდილებას. მან შექმნა სამყარო, სადაც მეცნიერება აღარ იყო მითოლოგიის ნაწილი, მეცნიერებს შეეძლოთ ემუშავათ მრავალ საინტერესო და მასშტაბურ კვლევაზე, სტუდენტებს კი შეეძლოთ ჩართულიყვნენ რეალურ სამეცნიერო საქმიანობაში.მან გაზარდა თაობები, რომლებიც თითქმის ყველა სფეროში მოღვაწეობენ და არიან ყველაზე ძლიერები და მოტივირებულები, ყველაზე კონკურენტუნარიანები და  წარმატებულები და სხვებსაც ამზადებენ წარმატებისთვის. ხალხი, რომელიც ახლა ქმნის და მომავალშიც შექმნის ამ ქვეყანაში ამინდს, ხალხი, რომელიც შემდეგ სხვებს ასწავლის საკუთარი გამოცდილების მიხედვით.

Read the rest of this entry »

ადამიანი, რომელმაც შექმნა ეპოქა

Posted on Updated on

14430_10152499636112076_1051691345803449199_nამ სურათში 2014 წლის 20 აპრილია. უნივერსიტეტის თანამშრომლებმა სიურპირზი მოვუწყვეთ დაბადების დღეზე. მთელი დღე შეხვედრები ჰქონდა, არ ეცალა და ძლივს შემოვიტყუეთ დაბრაზში, სადაც ახლა აგრარული უნივერსიტეტის მუზეუმია.

2009 წლიდან ვიცნობ… კახამ იდეებისადმი ერთგულება, ბრძოლა და საქმისადმი თავდადება მასწავლა, ეს ჩემი ყოველდღიურობაა მას მერე, რაც კახას ვიცნობ. პირველად როცა გავიცანი, მკითხა: თამარ, ყველაზე მეტად რაზე გეფიქრებათ? მე ვუთხარი რაც მადარდებდა, გაეღიმა, თავი დამიქნია და წავიდა. ერთხელ რაღაცაზე ვთქვი, არ გამოდის მეთქი, წარბები შეკრა და მითხრა: ნუ მაზოხისტობთ, არ დანებდეთ! რამდენი მაქვს მოსაყოლი…

ერთხელ ერთ-ერთ საქმიან შეხვედრაზე თავისუფალი მეცნიერებების კურიკულუმზე ვმსჯელობდით, ჩემმა კოლეგამ ახსენა პლატონი და არისტოტელე, კიდევ რამდენიმე ფილოსოფიურ-მაღალფარდოვანი ტერმინი, კახამ შემომხედა და მეუბნება: თქვენ ხომ ფილოსოფოსი ხართ და აბა, ამიხსენით რა განსხვავებაა არისტოტელეს და პლატონს შორის, ოღონდ მარტივი თხრობითი წინადადებით. ცოტა დავიძაბე, მაგრამ ვეცადე გასაგებად გადამეცა. პასუხმა დააკმაყოფილა და მეუბნება: აგაშენა ღმერთმა, ამდენი წლის მანძილზე ძლივს არ გავიგე ეს ამბავი? თან გულიანად გაეცინა.

მის გვერდით წუთზე მეტს ვერ გაჩერდებოდი, თუ აზროვნება, საქმის კეთება გეზარებოდა და თუ არანაირი მიზანი არ გაგაჩნდა, რომელიც, პირველ რიგში, საერთო საქმისთვის იქნებოდა საკეთილდღეო. საკუთარ შეცდომებსაც ცხვირწინ დაგიყენებდა, რომ მასზე გესწავლა! ყველაზე მეტად კი ეს მომენტი არ დამავიწყდება: Read the rest of this entry »

ჩვენ დავიწყეთ მუშაობა

Posted on Updated on

21829_480958425298552_1698984916_nსაქართველოს შრომით ბაზარზე ძირითადად ასეთი სიტუაციაა:

თუ ხარ სტუდენტი და არ გაქვს სამუშაო გამოცდილება – არავინ არ გაგაკეთებინებს რამე ისეთს, რომელიც განვითარებაში დაგეხმარება.

არ აქვს მნიშნელობა, თუ რამდენად განათლებულად და ჭკვიანად გთვლის შენი ლექტორი.

უმრავესობა თავისი კარიერის პირველ ეტაპს იწყებს ასე: გრძელ დღეებს, ძირითადად, ატარებ ისეთი დავალებების კეთებაში, სადაც, რეალურად, ბევრს არაფერს არ სწავლობ, გარდა იმისა რომ გეწერება „სამუშაო სტაჟი“ (რომელიც შემდგომში ასეთი მნიშვნელოვანი გახდება დამსაქმებლისათვის).

აი ჩვენს უნივერსიტეტში კი სულ სხვაგვარად იყო ….

ბატონი კახა იყო ადამიანი, რომელმაც უამრავ სტუდენტს მისცა საშუალება ეკეთებინა რეალური საქმე, საქმე სადაც „გამოცდილებასთან“ ერთად შეგეძლო გესწავლა ყველაფერი რაც რეალურ ცხვორებაში დასამკვირდებლად იყო საჭირო.

მიუხედავად იმისა, რომ ანდო „რეალური საქმე“ ისეთ სტუდენტებს, რომლებსაც მუშაობის არანაირი გამოცდილება არ ჰქონდათ და დიდ რისკებთან იყო დაკავშირებული – ჩვენ დავიწყეთ მუშაობა.

დავიწყეთ, რადგან ბატონი კახას ინიციატვით მის პროექტებში საქმდებოდნენ მხოლოდ სტუდენტები!

მახსოვს, პირველი დღეები, რამდენად გვიჭირდა ამ ულევად მოზღვავებული ინფორმაციის ათვისება და ვხედავ ჩვენ თავს დღეს – Read the rest of this entry »

Most Important

Posted on

ტელეფონში კახას კონტაქტი ასე მაქვს შეყვანილი Most Important. ვიცი, ვიღაცეებისთვის ეს საღლიცინო თემა შეიძლება იყოს, მაგრამ ასე ჩავწერე ეს ტელეფონი 2008 წელს და იმის შემდეგ არც შემიცვლია.

2007 წელს დავიწყე კახასთან მუშაობა. მიუხედავად იმისა, რომ სკოლაში კარგად ვსწავლობდი, უნივერსიტეტშიც, თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ რაც მისწავლია ღირებული, ყველაფერი ამ ადამიანისგან და ეს სწავლის პროცესი გრძელდებოდა მუდმივად და ახლაც გრძელდება.

kvanchiახლა ვზივარ და ჩავკირკიტებ ჩემ ბლოკნოტებს, რომელიც ულევი რაოდენობით დამიგროვდა ამ 8 წლის მანძილზე, რადგან ყველაფერს, მათ შორის უმნიშვნელო დავალებებსაც მაწერინებდა – ჩაიწერეთ ანა, ჩაიწერეთ. მაშინ ეს ჩანაწერები, იყო უბრალო დავალებები, სულ უფრო და უფრო რთული, მაგრამ ბევრ რამეს სიღრმისეულად გააზრების გარეშე ვაკეთებდი, ტექნიკურად მინდოდა, რომ კარგად ყოფილიყო შესრულებული. არადა, ამ ბლოკნოტებში არის მრავალი ისეთი ფრაზა, რომელიც ხელახლა შემიძლია ახლა გავიაზრო, იმიტომ რომ მიზანს მივაღწიო. კახას სიკვდილამდე არ მქონდა ასეთი მკაფიო და მნიშვნელოვანი მიზნები, როგორიც ახლა მაქვს. ამ მიზნების მისაღწევად მე ახლა მაქვს არანორმალური ძალა, გვერდზე გადავდო პირადი, გადავდო სიზარმაცე, ვიყო თავდაუზოგავი.  მიუხედავად იმისა, რომ ვარ დაცარილებეული და განადგურებული, ვგრძნობ რაღაც არანორმალურ ძალას.

ერთი რამ ზუსტად ვიცი, კახა ახლა ცოცხალი იქნებოდა, მისთვის საქართველოს დატოვება, რომ არ ეიძულებინათ. მისთვის უსამართლოდ უამრავი პრობლემა, რომ არ შეექმნათ. კახასთვის აქ არ ყოფნა, უნივერსიტეტების ცხოვრებაში ყოველდღიური მონაწილეობის არ მიღება იყო დიდი ტრაგედია. მისი სიკვდილის მიზეზი სწორედ ის იყო, რომ შორიდან უწევდა პრობლემებთან გამკლავებაც და უნივერსიტეტების წარმატებაზეც დაკვირვება.

5 დღით რომ მიდიოდა ქვეყნიდან 2 დღეში მოულოდნელად დაბრუნდებოდა, რომ გაერკვია ყველაფერი რიგზეა თუ არა და მერე კიდევ 3 დღით მიდიოდა. ერთხელ საუბარში წამომცდა, Read the rest of this entry »