თვე: დეკემბერი 2014

1-ლი აპრილიდან 13 ნოემბრამდე

Posted on Updated on

– ბექა, მითხარით, რა არის თქვენი ყველაზე დიდი ნაკლი?
არადა, არ მიფიქრია იმაზე, რომ ამ შეკითხვას დამისვამდა. ჩემი მეგობრებისგან გამიგია, რომ ასეთ კითხვებს სტანდარტულად სვამენ საჯარო სამსახურში გასაუბრებებზე და აქ არ ველოდებოდი. შესაბამისად არც მოვმზადებულვარ. ცოტა დავიბენი.
– რა გითხრათ, აბა… ალბათ ის, რომ ჩქარა ვლაპარაკობ და ბევრს… – წავიბჟუტურე.
– ნუ, არაა ეს სერიოზული პასუხი. თქვენი პროფესიიდან გამომდინარე ბევრს უნდა ლაპარაკობდეთ ისედაც და ჩქარა ლაპარაკი რატომაა ნაკლი ვერ გავიგე? ეს იგივეა რომ გეთქვათ, ხინკალი არ მიყვარს და ჩემ ნაკლად მივიჩნევო.

მიკვირდა. ამ კითხვებს საჯარო სამსახურებში რომ სვამენ ძირითადად ასე პასუხობენ – ჩემი ყველაზე დიდი ნაკლი ისაა, რომ მას შემდეგ, რაც სამუშაო საათები მთავრდება მე ვრჩები სამსახურში და მეორე დღის ეჯენდას ვაკეთებ, თუმცა ეს ისე მღლის, რომ შემდეგ ვეღარ ვარ პროდუქტიული და ვერ მოვიშორე ეს ჩვევა… და რა თქმა უნდა ეს სასაცილოა.

2გავიდა თვეები და მიხვდი ეს კითხვა რატომაც დამისვა. მარტივად, აინტერესებდა, ასეთ ან მსგავს სისულელეს ვუპასუხებდი თუ არა. რა კარგია, რომ მაშინ ცოტა დავიბენი.

გასაუბრებიდან უკმაყოფილო წამოვედი. ჩავთვალე, რომ მისვლამდე სათანადოდ არ მოვემზადე და კიდევ ერთი აღმოჩენა გავაკეთე – უფრო კეთილი კაცია მგონი ეს ბენდუქიძე, ვიდრე მეგონა.

მე ტელევიზიაში ვმუშაობდი და მომწონდა ის, რასაც იქ ვაკეთებდი, თუმცა, როდესაც უნივერსიტეტს კიდევ შეუტიეს და კახა დაკითხვაზე დაიბარეს, ძალიან მძაფრად მომინდა იქ ყოფნა. ყველაზე მეტად მაშინ, როცა კადრებში ვნახე, ასობით თუ ათასობით ადამიანი როგორ ელოდებოდა კახა ბენდუქიძეს გარეთ.

შეტევამ გადაიარა და მეც მალევე დამირეკეს.

იყო პირველი საქმიანი შეხვედრა. როგორ მახსოვს – ახალი ჩამოსული იყო ამერიკიდან და ხელში პორტაბელური პროექტორი ეჭირა, რომელიც ტელეფონში ქონდა შეერთებული და გვაჩვენებდა. სკოლებში პრეზენტაციებზე ხომ არ დავნერგოთო.

შეხვედრის შემდეგ ახალი აღმოჩენა გავაკეთე – ხანდახან მგონი ცოტა ბავშვურია.
Read the rest of this entry »

Advertisements

კახა ბენდუქიძის გახსენება

Posted on Updated on

2004 წლის გაზაფხული იდგა. თბილისში ხმა დაირხა, კახა ბენდუქიძე ჩამოდისო. ახმაურდნენ ჟურნალისტები, კარი აუტალახეს კახას დედას…

ჩამოვიდა კახა ბენდუქიძე, ჩამოფრინდა უხმაუროდ, არც ამალა ჩამოჰყოლია, არც დამხვდურებს გაუვსიათ იქაურობა. მხოლოდ და დახვდა, სხვა არც არავინ სჭირდებოდა. ის ხომ შინ ბრუნდებოდა!

არავითარი ზარზეიმი! ეს მისი ცხოვრების ლირი აღმოჩნდა, ამაში ბევრჯერ დავრწმუნდი.

lia-chlaidze2ახალი ჩამოსული იყო. ერთ ინტერვიუში ჟურნალისტი ჩააცივდა, რატომ ჩამოხვედითო? ბატონმა კახამ შეკითხვა აირიდა. არ მოეშვნენ. ბოლოს ძალიან შეწუხებულმა გატანჯული სახით უთხრა: მაგ კითხვაზე არ გიპასუხებთო. არა და, როგორ ელოდებოდნენ გაცვეთილ ფრაზებს: „ჩემს სამშობლოს ვჭირდები, ჩამოვედი რომ ქვეყანას ვემსახუროო“. ეს ბანალური საუბარი იქნებოდა, კახა ბენდუქიძეს რომ არ ეკადრებოდა ისეთი.

ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში რაღაც თავყრილობას აშუქებდა ტელევიზია. ბატონი კახა ჩვენი სტუდენტი ახალგაზრდობის გაუნათლებლობით აღშფოთებული იყო. ალბათ ამან აფიქრებინა ისეთი უნივერსიტეტის დაარსება, ქვეყნის სატკივარს რომ უშველიდა. კახა ბენდუქიძის „თავისუფალ უნივერსიტეტში“, არა მხოლოდ სპეციალობას ეუფლებიან, ზოგად განათლებასაც იღებენ. ეს უნივერსიტეტი უფრო მეტია, ვიდრე სასწავლო დაწესებულება. Read the rest of this entry »

ჩვენი დროის აღმაშენებელი

Posted on Updated on

მინდა გადავუხადო მადლობა ადამიანს რომელიც ამ პოსტს ვერასოდეს ნახავს.

მადლობა, ბატონო კახა!

ალბათ თქვენს მიერ გაკეთებული სიკეთის ფასს უფრო მოგვიანებით გავიაზრებ ბოლომდე, როცა სწავლას დავამთავრებ და მივხვდები, თუ რამდენი რაღაც მაჩუქა ადამიანმა, რომელთან რეალურად შეხვედრაც ვერ მოვასწარი.

ვერ გაგიცანით, მაგრამ, თქვენი დახმარებით გავიცანი უამრავი მოაზროვნე და ჭკვიანი ადამიანი, რომელთაც ასევე თქვენ მიეცით შანსი ესწავლათ ისეთ გარემოში, სადაც ბოლომდე შეძლებდნენ თავიანთი იდეების რეალიზებას. ჩემს ახალ ოჯახს მხოლოდ თქვენ უნდა გიმადლოდეთ.


image-e99db0655579b6ed0c91f57eada231d73789e910ea6844a1e6325b7c234ad26b-V
„ისე მისტირის ხალხი, გეგონება დავით აღმაშენებელი იყოს“ – სამწუხაროა, როცა ასეთ სიტყვებს უკვე ზრდასრული წესით „განათლებული“ ადამიანისგან ისმენ. ძალიან ბევრმა დაწერა, რომ თქვენ საქართველოსთვის კარგი არაფერი გაქვთ გაკეთებული. სწორედ ასეთ ადამიანებს აკლიათ ის განათლება, რომელსაც თქვენი დახმარებით მივიღებთ ჩვენ და ჩამოვყალიბდებით სრულფასოვან ადამიანებად. ქვეყნის შენება მხოლოდ განათლებულ ერს შეუძლია. კარგი განათლების საფუძველი კი თქვენს სახელთან იქება ყოველთვის დაკავშირებული, ბატონო კახა; ასე რომ, ჩემთვის თქვენ ჩვენი დროის აღმაშენებელი ხართ.
Read the rest of this entry »

მასწავლებელი

Posted on Updated on

ყველა რაღაცას წერს ვისაც ბატონ კახა ბენდუქიძესთან რაიმე შეხება ჰქონია…

გადავწყვიტე მეც დავწერო, უბრალოდ მეც მინდა გავუზიარო ადამიანებს ის რაც ბატონ კახასთან სულ რამოდენიმე საუბრით ჩამოვიყალიბე…

mestiashvili2ყველაზე კარგად დასამახსოვრებელი ჩემთვის იყო ბატონ კახასთან შეხვედრა ამ წლის ივნისში. ერთ-ერთი საუნივერსიტეტო პროექტის ორგანიზებაში ვიღებდი მონაწილეობას, ამ პროექტის მიზანი იყო სხვა უნივერსიტეტებში ნიჭიერი და პერსპექტიული ახალგაზრდების აღმოჩენა კონკურსის საშუალებით და მათი ESM-ში სასწავლო გრანტით გადმოყვანა. საორგანიზაციო პროცესი დასრულებული იყო და უკვე ვემზადებოდით პროექტის გასაშვებად, ბატონ კახას, რა თქმა უნდა, როგორც ყველა საუნივერსიტეტო პროექტის მიმართ ამ მცირე კონკურსის მიმართაც ჰქონდა ინტერესი და უნდოდა რაც შეიძლება კარგი გამოსულიყო… როდესაც შეხვედრა დაიწყო ყველაფერი მოვახსენეთ, რა გავაკეთეთ, რის გაკეთებას ვაპირებდით და ზოგადად როგორ ვაპირებდით კონკრეტულად დასმული ამოცანების შესრულებას…

ბატონი კახა იჯდა დიდი მაგიდის სათავეში, თვალდახუჭულმა გვისმინა გარკვეული პერიოდი და როგორც კი საუბარს მოვრჩით შემოგვიტრიალდა და გვითხრა: „ეს ყველაფერი მესმის, მაგრამ ამ ტიპის კონკურსით ხომ ისევ თქვენნაირებს იპოვით, გადმოიყვანთ და დიდი ვერაფერი შეემტება უნივერსიტეტს. მე მჭირდება ადამიანები, რომლებიც რეალური საქმის გამკეთებლები არიან და უბრალო თეორეტიკოსებად არ ჩამოყალიბდებიან“.

თავიდან გული დამწყდა, შეპასუხებაც კი ვცადე. ვფიქრობდი რატომ გვითხრა ბატონმა კახამ ეს სიტყვები, ნუთუ ასეთი ცუდები ვიყავით…

მხოლოდ და მხოლოდ მისი გარდაცვალების შემდეგ დავფიქრდი ამ საკითხზე და ერთ რამეს მივხვდი ყველაფრის გაანალიზების შემდეგ, ბატონმა კახამ ეს სიტყვები სწორედ იმიტომ გვითხრა, რომ სჯეროდა ჩვენ უკეთესები შეგვიძლია ვიყოთ და გვიბიძგა იმისაკენ რომ ჩვენი შესაძლო თვითრეალიზაციის მაქსიმუმი გაგვეკეთებინა. Read the rest of this entry »

მუდამ მებრძოლი და ოპტიმისტი…

Posted on

კახას 1972 წლიდან ვიცნობდი, როცა ის თსუ-ს ბიოლოგიის ფაკულტეტის პირველკურსელი გახდა (მე მაშინ უკვე მეორე კურსზე ვსწავლობდი).

მაღალი, გამხდარი, სათვალიანი, „ზღარბა“ ჟღალი ფერის თმებით – ყველასგან გამოირჩეოდა.
ეს დასაწყისში…

მესამე კურსიდან მთელი ფაკულტეტი ალაპარაკდა მის განსაკუთრებულ ერუდიციაზე, შრომისმოყვარეობასა და სწავლის მართლაც წყურვილზე…

მეხუთე კურსიდან უკვე ჩამოყალიბებული ლიდერი იყო, არამხოლოდ თანატოლებში, არამედ უფროსებშიც (მე ამ დროისთვის უკვე ეკოლოგიის კათედრის თანამშრომელი ვიყავი და ხშირად მიწევდა მასთან შეხვედრები სხვადასხვა საკითხებზე)…martashvili2

ჩვენი გზები მეორედ გადაიკვეთა ასპირანტურაში (МГУ) სწავლის პერიოდში. ის მოლეკულიარული ბიოლოგიის, ხოლო მე, ზოგადი ეკოლოგიის კათედრებზე გავდიოდით ასპირანტურას… ახალგაზრდობის წლებიდან ბევრი საერთო, ლამაზი მოგონება დაგვრჩა…

მესამედ, 2010 წელს – 27 წლის შემდეგ შევხვდით ერთმანეთს, ისევ საქართველოში – თავისუფალ უნივერსიტეტში, მის კაბინეტში. გავიხსენეთ ახალგაზრდობის წლები… ბევრი ვიცინეთ (თუმცა, – მე ვიცინოდი, ის კი როგორც ყოველთვის – გულიანად როხროხებდა!)… დავსახეთ სამომავლო გზები… Read the rest of this entry »

კახა ბენდუქიძე გაბრაზებულია

Posted on Updated on

არ მჯერა, რომ ამბობენ გარდაცვლილი ადამიანები თვალებს აკლდებიან, გულს კი – არაო. ტყუილი მგონია ეგ ამბავი. გულს რომ აკლდებიან, სწორედ იმიტომ განვიცდით მათ სიკვდილს, თორემ უნახავობას კიდევ აიტანდა კაცი. გულია მთავარი. თვალები მეორეხარისხოვანია. მერედა, გული როცა გწყდება, მაშინ გახსენება ყველაფერი – კარგიც, ცუდიც, მაგრამ ბუნება მაინც ისეა მოწყობილი, რომ კარგი უფრო გახსენდება, ვიდრე ცუდი; მაშინ გექაჩებიან იქამდე უხილავი ძაფები, რომლებიც თურმე გარდაცვლილთან გაკავშირებდა. ასეთი გახსენებები კი, ყოველ შემთხვევაში ჩემთვის, სულ პირველი კადრიდან იწყება.

milashvilsოთახში რომ შევედი, კახა ბენდუქიძე საკუთარ მაგიდასთან თავდახრილი იჯდა და ღრმად სუნთქავდა. ეს კაცი იქამდე მხოლოდ ტელევიზორში მენახა – ან ჩხუბობდა, ან ვინმეს ლანძღავდა. ბოლოს რომ ვნახე, სხვა ამპლუა ჰქონდა მორგებული – ახალგაზრდებს პროცენტების გამოანგარიშებას ავალებდა. მოკლედ, შიშის ზარს სცემდა დედიან – ბუდიანად ყველას. იმ მომენტში კი ეს კაცი, ადამიანი ობობას მოწინააღმდეგე უილსონ ფისკს, ანუ კინგპინს რომ ვამსგავსებდი, სავარძელში მოკალათებულიყო და ჩემს რეზიუმეს კითხულობდა. მის სახეს საწერი მაგიდის მარჯვენა კუთხეში მდგარი ღამის სანათი ანათებდა, საბჭოური სიმბოლიკითა და ზედ მიკრული ზიგმუნდ ფროიდის ნაჭრისგან დამზადებული თოჯინით. სანათის შუქს შიგადაშიგ ირეკლავდა ბენდუქიძის სათვალე. ცალმხრივი მისალმება გამოგვივიდა – ჩემს თავაზიან გამარჯობას მხოლოდ თავდახრილი სიმშვიდით უპასუხა. ვიფიქრე ვერ შემამჩნია – მეთქი და ჩახველება დავაპირე. ამასობაში კინგპინს ხმადაბლა გამოსცრა: „დაბრძანდით“.

[ამ შარიან ამბავში გიორგი მელაძემ გამხვია, თავისუფალი უნივერსიტეტის იმჟამინდელმა კანცლერმა. ჩვენთან ხომ არ გადმოხვიდოდიო – წერილი მომწერა. მაშინ პრეზიდენტის პრეს სამსახურში ვმუშაობდი უფროს სპეციალისტად და ბოლო ხანებში არ მასვენებდა აზრი, რომ იქ საკუთარი თავი ამოვწურე. „რატომაც არა?“ – ვთქვი გულში და გასაუბრებაზე წავედი].

ბენდუქიძემ CV ბოლომდე რომ ჩაიკითხა, ღიმილნარევი სახით შემომხედა, ულვაშები ააცმაცუნა:

– რაზე ოცნებობთ? Read the rest of this entry »

„მნიშვნელოვანია არა სად მუშაობ, არამედ ვისთან მუშაობ“

Posted on

არ ვაპირებდი რამის დაწერას. ჩემი მეგობრების პოსტების კითხვაც ძალიან მიჭირს.

როდესაც დონალდ რამსფელდის ბოლოს გამოცემულ წიგნს (Rumsfeld’s Rules) ვკითხულობდი, ყველაზე მეტად დამამახსოვრდა შემდეგი სიტყვები: „მნიშვნელოვანია არა სად მუშაობ, არამედ ვისთან მუშაობ“.

zvikiკახასთან მე ვისწავლე როგორ უნდა გამოვიყენო დაგროვილი ცოდნა. რაოდენ მნიშვნელოვანია კრიტიკული ხედვა ყველაფრისადმი. ის, რომ დეტალებს ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს. მე ვმუშაობდი იმ ადამიანთან, ვინც მიმაჩნია ყველაზე ერუდირებულად და მაღალი ინტელექტის მქონედ.

2009 წელს გავიცანი კახა ბენდუქიძე, როდესაც მე და ჩემმა მეგობრებმა გავაკეთეთ სტუდენტური ორგანიზაცია „თავისუფლების კლუბი“. რადგან მსგავსი კლუბების დეფიციტი იყო, კახა ყველანაირად ცდილობდა მოგვხმარებოდა. მის ან უნივერსიტეტის ინტერესებზე მეტი სარგებელი ჩვენ, ESM-ის სტუდენტებს გვქონდა. კახა იყო ქველმოქმედი. არა ისეთი, რომელიც შემდეგ არჩევნებში ხმებს მიიღებდა „ინწილიგენციისგან“. მისი ქველმოქმედება უმეტეს შემთხვევაში არ ჩანდა.

კახა იყო ახალგაზრდების ფანი. ყველანაირ საშუალებას გვაძლევდა ჩვენი ცოდნა ახალ სიმაღლეზე აგვეყვანა. Read the rest of this entry »